Biuro Podróży BARBAtur    INFOLINIA: 012 430-72-52    

BARBAtur O BUŁGARII

O Bułgarii

Bułgaria leży w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego. Sąsiaduje z Grecją, Macedonią, Serbią i Rumunią. Na wschodzie granicę państwa wyznacza Morze Czarne. Bułgarię zamieszkuje prawie 8 milionów ludzi, z czego ponad 80% to prawosławni. Największym miastem i zarazem stolicą państwa jest Sofia, która liczy 1200000 mieszkańców. Inne duże ośrodki miejskie to Płowdiw, Wana, Burgas, Plewen i Stara Zagora.

Większość Bułgarów zamieszkuje jednak w małych miasteczkach i utrzymuje się z rolnictwa i turystki. Wybranie wypoczynku w kwaterach prywatnych stanowi więc niepowtarzalną okazję, aby poznać niezwykłą gościnność tych ludzi, spróbować domowej rakiji i wina, którego uprawa jest tu kultywowana od tysięcy lat oraz zasmakować w znakomitej bułgarskiej kuchni.

Bułgaria jest krajem o średniej wielkości w skali europejskiej – jej powierzchnia to prawie 111 000 km2. 1/3 tej liczby stanowią góry, które pokrywają zwłaszcza południowo-zachodnią część Bułgarii. Przez środek państwa biegnie pasmo Starej Płaniny, które dzieli kraj na dwie, niemal równe części. Pozostałe główne łańcuchy to Riła, Prin i Sredna Gora, które prezentują rzadkie walory klimatyczno – widokowe. Najwyższym szczytem Bułgarii i zarazem całego Półwyspu Bałkańskiego jest Musała (2925m.n.p.m)

Niewątpliwie jednym z najpiękniejszych zakątków tego malowniczego kraju jest wybrzeże Morza Czarnego. Długość linii brzegowej Bułgarii wynosi 378 km, z czego 130 km stanowią szerokie, piaszczyste plaże. Temperatura wody dochodzi nieraz do 27 st. C., a powietrza znacznie przekracza 30 st. C. Łagodny, nadmorski klimat powoduje jednak, że odczuwalne temperatury są dużo niższe. Brak dużych ośrodków przemysłowych sprawia, że zarówno woda, jak i plaże zaskakują czystością. Na wybrzeżu znajduje się wiele rezerwatów przyrody, które chronią unikatowe okazy flory i fauny. Część z nich można podziwiać już tylko tutaj. Bogactwem zaskakuje również dziedzictwo historyczno–kulturowe, jakie zachowało się w tej części kraju. Zwiedzając bułgarskie wybrzeże co krok napotykamy na ślady antycznych Traków i Greków a rozsiane pośród plaż ruiny twierdz i historyczne miasta przypominają nam o niegdysiejszej potędze Bułgarii.

Historia Bułgarii

Początki Bułgarii sięgają pierwszej połowy VII w. Wtedy to na Bałkany przyb ywa koczowniczy lud Protobułgarów, którego legendarnym władcą jest wódz Hunów-Atylla. Stojący na czele Protobułgarów chan Kubrat ok. 635 roku zakłada Wielką Bułgarię, która rozpościera się między Kaukazem, Wołgą i Karpatami. Początki tego organizmu politycznego związane są z licznymi potyczkami z innym ludem koczowniczym-Chazarami. W drugiej połowie VII wieku chan Asparuch, jeden z trzech synów Kubrata, zadaje im klęskę i osiedla się między Dunajem i Starą Płaniną. W 680 roku imperator bizantyjski Konstantyn IV podejmuje wyprawę przeciwko Protobułgarom, doznaje jednak klęski i w roku 681 zawiera pokój z Asparuchem, dając tym samym początek Pierwszemu Państwu Bułgarskiemu. Na stolicę nowopowstałego kraju wybrana zostaje Pliska. Za panowania chana Kruma (803-811) Bułgaria staje się jednym z trzech największych mocarstw europejskich, które obejmuje swymi granicami ziemie aż po Dniestr i środkowy Dunaj. W tym czasie Kubrat zadaje ciężki cios Imperium Bizantyjskiemu, rozbijając w górskiej zasadzce potężną armię cesarza Nikifora. W potyczce śmierć ponosi sam władca Konstantynopola. Według legendy Krum rozkazał przyrządzić z jego czaszki puchar, którym wznosił toasty podczas uczt i wizyt zagranicznych posłów, przypominając tym samym o potędze Bułgarii. Kontynuując pochód przeciwko Bizancjum, Krum dociera pod mury Konstantynopola, który o mało nie pada pod naporem jego wojsk. Nie wiadomo jak potoczyły by się losy Bizancjum, gdyby nie nagła śmierć chana.

VII-IX w. to okres militarnego i kulturowego rozwoju Bułgarii. Około 866 roku, za czasów panowania Borysa-Michała, Bułgaria przyjmuje chrzest. Po wypełnieniu misji umocnienia państwowości Michał zrzeka się tronu i wstępuje do klasztoru, powraca z niego jednak z mieczem w ręku jeszcze dwa razy-najpierw aby stłumić pogański bunt swego syna Włodzimierza, potem by wyprzeć za Dunaj Węgrów. Za jego rządów w Bułgarii znajdują schronienie wygnani z Moraw uczniowie Cyryla i Metodego, którzy rozpoczynają zaplanowaną na szeroką skalę akcję rozwoju oświaty i piśmiennictwa. Jednemu z nich, Klemensowi, przypisuje się stworzenie cyrylicy. Ochryda i Presław, nowa stolica państwa, stają się największymi w świecie ośrodkami kultury Słowian.

Lata 893-927 to okres największej potęgi Bułgarii. Panujący wówczas Symeon Wielki podporządkowuje swej władzy Serbię, opanowując prawie cały Półwysep Bałkański. Imperium Bizantyjskie jest zagrożone upadkiem jak nigdy przedtem. Symeonowi nie udaje się jednak zrealizować swych imperialistycznych dążeń, a jego śmierć kończy okres świetności Bułgarii. Wycieńczone działaniami zbrojnymi i targane niepokojami wewnętrznymi państwo dostaje się pod wpływy Rusi Kijowskiej, a następnie Bizancjum. Jedynym zachowującym swą niezależność terytorium jest obszar dzisiejszej Macedonii, gdzie panuje Samuel. W początku XI wieku odzyskuje on większość terytorium Pierwszego Państwa Bułgarskiego, jednakże w 1014 roku doznaje owianej legendami klęski w górach Bełasica. Do niewoli dostaje się ponad 10 tysięcy jego żołnierzy. Na rozkaz cesarza Bazylego I Bułgarobójcy jeńcy zostają oślepieni. Tylko nielicznym pozostawiono jedno oko, aby mogli poprowadzić swych towarzyszy do cara. Na widok okaleczonego wojska Samuel doznaje ataku apopleksji i umiera.

Od 1018 do 1186 roku Bułgaria znajduje się pod panowaniem Bizancjum. Kończy je powstanie Piotra i Asena. Po jego zwycięstwie rodzi się Drugie Państwo Bułgarskie. Jego stolicą zostaje Wielkie Tyrnowo, które w okresie swego rozkwitu aspiruje do miana Trzeciego Rzymu. Na przełomie XII/XIII wieku, za panowania Kałojana, Bułgaria odzyskuje część swej świetności i ponownie konkuruje z Serbią i Bizancjum o hegemonię na Półwyspie Bałkańskim. Rozwój państwowości przerywa jednak najazd Złotej Ordy w XIII w.

W 1371 roku, w obliczu zagrożenia ze strony Państwa Osmańskiego, Iwan Aleksander dokonuje podziału kraju na dwie dzielnice. Jego działania okazują się bezskuteczne. W 1393 roku upada Wielkie Tyrnowo, a w 1396-Widyń. Bułgaria dostaje się pod tureckie jarzmo. Naród bułgarski nie poddaje się jednak okupantom. Rozpoczyna się tzw. okres hajducki. Wielu Bułgarów opuszcza swe domostwa i skrywa się pośród lasów i szczytów Starej Płaniny, aby toczyć walkę partyzancką z okupantem. Bohaterskie, często zmitologizowane czyny tych bojowników o wolność stały się tematami pieśni i legend, stanowiących podstawę bułgarskiego folkloru.

Bułgaria odzyskuje niepodległość w 1878. Pod koniec XIX i w początku XX wieku krajem targają liczne niepokoje społeczno-polityczne. W 1944 roku państwo staje się częścią bloku socjalistycznego. Najsłynniejszą postacią tego okresu jest stojący na czele Bułgarskiej Partii Komunistycznej Todor Żiwkow - najdłużej w historii Europy sprawujący urząd władca, nie będący monarchą. Jego rządy trwają 35 lat. Po upadku komunizmu w Bułgarii rozpoczyna się okres przemian społecznych i politycznych, które owocują szybkim rozwojem państwa. Dowodem tego jest wstąpienie Bułgarii do NATO w 2004 roku i członkostwo w Unii Europejskiej od 1 stycznia 2007 roku.

Atrakcje bułgarskiego wybrzeża

Nos Kaliakra to zakończenie długiego i wąskiego półwyspu, położonego 60 km na północ od Warny. Znajdują się tu ruiny twierdzy, zbudowanej przez księcia Dobroticę w drugiej połowie XIVw. Kaliakra była najdłużej broniącą się przed wojskami Imperium Osmańskiego bułgarską twierdzą. Otaczające ją skały są zabarwione na czerwono. Według legend jest to przelana przez Turków krew obrońców twierdzy, która po dzisiejszy dzień świadczy o zbrodniach, jakich dopuściły się w Bułgarii wojska osmańskie. Kaliakra jest również wyjątkowej urody parkiem krajobrazowym. Z 70 metrowego urwiska można obserwować kormorany i skaczące delfiny.

Pobitite kamyni stanowią jeden z niezwykle rzadkich przyrodniczych fenomenów naszej planety. Przedstawiają kamienne kolumny, zajmujące obszar ok. 70 km2. Ich wysokość waha się od 5 do 7 metrów, a obwód-od 0,3 do 3 metrów. Obserwując je mamy wrażenie, jakby zostały wbite w piasek przez nieznaną siłę, bądź potężne istoty. Stąd też bierze się ich nazwa. Istnieje wiele hipotez dotyczących ich pochodzenia. Niektórzy twierdzą, że zostały postawione przez pozaziemską cywilizację. Inni, prezentujący bardziej racjonalne stanowisko, dopatrują się ich początków w działaniu sięgającego tu niegdyś morza. Niezależnie od hipotezy, którą przyjmiemy, pobitete kamyni wywierają niezapomniane wrażenie na każdym zwiedzającym.

Nesebyr to jedno z najstarszych miast w Europie. Najprawdopodobniej istniało już w czasach Państwa Perskiego. Później zostało zdobyte przez Greków i Rzymian, by w końcu znaleźć się w granicach Pierwszego Państwa Bułgarskiego. W czasach antycznych Nesebyr zwany był Messembrią i stanowił jeden z najważniejszych portów w basenie Morza Czarnego. Podczas sztormu część miasta została zatopiona. Wyłowione z dna morza zabytki można podziwiać w miejskim muzeum. Na terenie starego miasta znajduje się dziś 12 średniowiecznych cerkwii, z których większość pamięta czasy wczesnego Cesarstwa Bizantyjskiego. Podziwiać można tu także ruiny murów obronnych oraz łaźni rzymskich. W Nesebyrze znajdują się również 73 drewniane domy, które pochodzą z XIX wieku i stanowią unikatowy kompleks architektury bułgarskiego Odrodzenia Narodowego. W sezonie letnim na odwiedzających miasto czeka wiele straganów, proponujących zakup pamiątek, w tym i słynnej rakiji z róży.

Ropotamo to położony 12 km od Sozopolu rezerwat przyrody o powierzchni przekraczającej 1000 hektarów. Swoją nazwę zawdzięcza przepływającej przez niego rzece, która mimo swych niewielkich rozmiarów wypełnia całą okolicę zadziwiającym pięknem natury. Obszar parku pokryty jest licznymi wodospadami, malowniczymi zatoczkami i lagunami, a w wielu miejscach spotkać można piękne lilie wodne. Na uwagę zasługują również interesujące skalne formacje, które raz po raz tworzą wąskie wąwozy o pionowych ścianach i niemal zamkniętych sklepieniach. Zbocza wzniesień są pokryte piękną roślinnością-dziką winoroślą, jesionami i jaworami, które zwisają swoje gałęzie nad spokojnymi wodami Ropotamo. W pobliżu ujścia rzeka rozlewa się szeroko, tworząc moczary i łąki, pokryte trzcinami liliami wodnymi. Otaczają je pokryte lasami wzgórza oraz wydmy piaskowe. Wody rzeki są pełne ryb, a w lesie można spotkać sarny, jelenie i dzikie świnie.

Obzor to niewielkie, liczące około 2000 mieszkańców miasto. Położone jest w malowniczym miejscu, w którym Stara Płanina wpada do Morza Czarnego. Obzor może się pochwalić najdłuższą plażą w rejonie. Jej długość to prawie 7 kilometrów!

Obzor to miasto o bogatej przeszłości, której korzenie sięgają czasów antycznych. Wtedy to miasto nazywane było Cheliopolis ( Miasto Słońca). Za czasów Imperium Rzymskiego w Obzorze wybudowano świątynię Jupitera, której ruiny przetrwały do dziś. Kiedy Cesarstwo Bizantyjskie stało się potęgą na skalę światową, Obzor zyskał strategiczne znaczenie, ze względu na swoje położenie na morskich i lądowych szlakach wiodących z Konsta ntynopola na zachód i północ Europy. Władcy bizantyjscy wybudowali w pobliżu miasta twierdzę Kozjak. 6 kilometrów od Obzoru znajduje się wieś Biała, która w czasach antycznych również była rzymską twierdzą. W tym czasie obszar ten słynął z produkcji jednego z najlepszych w świecie win. 14 kilometrów od Obzoru znajduje się cypel Emine - najbardziej wysunięty na wschód punkt Bułgarii. W jego pobliżu zachowały ruiny twierdzy Emona, a także monastyr i latarnia morska. Wieś Emona, znajdująca się w pobliżu Emine, to miejsce urodzenia trackiego władcy Reca, który według Iliady został zabity przez Odyseusza.

Pomorie to jedno z najpiękniejszych miast bułgarskiego wybrzeża, a zarazem jedno z najpopularniejszych uzdrowisk. Jego początki sięgają VI w. p. n. e. Zostaje wówczas założone przez greckich kolonizatorów i ochrzczone mianem Anchjalo. Jego unikalne położenie między wybrzeżem morza Czarnego oraz słonym jeziorem sprawiło, że od początku stało się głównym centrum handlu tym towarem. Podobnie jak większość trackich miast słynęło również z wyrobu wina. Najprawdopodobniej było centrum kultu Bachusa i obiektem pielgrzymek jego wyznawców. Już wtedy rozgłos zyskały lecznicze właściwości kąpieli błotnych, które proponowało miasto. Kąpiele błotne są cały czas praktykowane. Dziś miasto proponuje wiele tradycyjnych wyrobów, z których główne miejsce zajmuje szeroki asortyment białych i czerwonych win, luksusowych rakiji i koniaków. W mieście znajduje się między innymi antyczny grobowiec z II w n. e., który jest zabytkiem unikatowym w skali europejskiej. Osoby pragnące zapoznać się z starą bułgarską architekturą powinny odwiedzić rezerwat architektoniczny, w którym obejrzeć można XIX wieczne drewniane domy. W centrum rezerwatu znajduje się średniowieczna cerkiew, w której podziwiać można unikalne ikony. W pobliżu miasta położone jest Pomorijsko Ezero - słone jezioro, będące unikalnym rezerwatem przyrody, w którym można spotkać można rzadkie gatunki zwierząt i roślin.

Co jeszcze warto zobaczyć w Bułgarii?

Monastyr Rylski został założony w IX wieku przez pierwszego bułgarskiego pustelnika Iwana Rylskiego. Stanowi największe i najważniejsze centrum religijne w Bułgarii, które odegrało olbrzymią rolę w zachowaniu dziedzictwa kulturowego tego kraju. Znajduje się 120 km na południe od Sofii w paśmie gór Riła. Położony jest na wysokości 1100 m.n.p.m. Na powierzchni 8800 m2, otoczonej ścianami wysokimi na 24 metry, znajduje się ponad 300 cel mnisich, kaplic i obiektów o charakterze obronnym. W bibliotece klasztoru znajduje się ponad 16000 bezcennych rękopisów i ksiąg, a muzeum monastyru zgromadziło około 35000 eksponatów, w tym drogocenne ikony i naczynia liturgiczne, będące dziełem najwybitniejszych twórców bułgarskiego Odrodzenia Narodowego Na przestrzeni stuleci monastyr był wielokrotnie grabiony i palony. Większość zabudowań została zrekonstruowana w XIX wieku.

Wielkie Tyrnowo To stolca Drugiego Państwa Bułgarskiego i zarazem jeden z najważniejszych ośrodków kultury Słowian. W XIV wieku działał tu patriarcha Eutymiusz Tyrnowski, który założył szkołę piśmiennictwa, na której wzorowali się między innymi pisarze Ruscy. Miasto położone jest na trzech wzgórzach. Na jednym z nich, Carewcu, znajdują się ruiny najpotężniejszej bułgarskiej twierdzy, którą zdołały zdobyć jedynie wojska Imperium Osmańskiego. W mieście znajduje się wiele starych cerkwi oraz starych drewnianych domów. W pobliżu Tyrnowa położona jest wieś Arbanasi, będąca rezerwatem architektonicznym

Tradycje bułgarskie

Bułgarskie wino

Produkcja wina i uprawa winorośli jest jedną z najstarszych tradycji w Bułgarii, która jest szczególnie rozpowszechniona na terytorium Niziny Trackiej. Pierwsze ślady uprawy winorośli na tym terenie zostały odkryte podczas prac archeologicznych nad osadami ludzkimi z epoki Neolitu. Wiadomo również, że uprawą winorośli w Tracji zajmowano się ponad 3000 lat temu. Homer wspomina o trackim mieście Nizo, skąd płynęły statki z winem przeznaczone dla oblegających Troję Greków. Wymienia również miasto Ismar, gdzie tłoczono monety z kiścią winogron na rewersie. O tradycji picia wina na ziemiach bułgarskich piszą greccy historycy, opisujący miedzy innymi uczty trackiego króla Sewata, podczas których pito ten trunek z kozich rogów. Z kolei na ścianach trackich grobowców, znajdujących się w pobliżu miasta Płowdiw, namalowane zostały sceny przedstawiające obrzęd zbierania winogron. Picie wina stało się nieodłącznym elementem życia społecznego w Pierwszym Państwie Bułgarskim. Jego spożywanie było tak popularne, że chan Krum musiał wydać dekret karzący pijaństwo zniszczeniem winnicy. Po przyjęciu przez Bułgarię chrześcijaństwa uprawa wina uzyskała pełna aprobatę państwa, a swoją winnice posiadał każdy monastyr. Kultura picia wina związana jest z poczuciem przywiązania do historii i tradycji ludowej, które dla każdego Bułgara odgrywają niezwykle ważną rolę. Picie wina zyskuje w niej magiczny i mistyczny wymiar, o czym świadczą święta ludowe, będące niezwykłym połączeniem tradycji pogańskich i chrześcijańskich. Najwyrazistszym tego przykładem jest Trifonowden. Jest to święto wszystkich hodowców winorośli. Tego dnia gospodarz odwiedza swoją winnicę, polewa gałązki krzewów i wypowiada magiczne zaklęcia, przybierające postać prośby o bogate zbiory. Następnie odcina kilka gałązek, plecie z nich wieniec i wkłada go na głowę, wcielając się w rolę Carem Winorośli. Święto to niewątpliwie posiada związek z kultem boga Dionizosa, aczkolwiek ludowa tradycja przypisuje mu chrześcijańskie pochodzenie. Ma być wspomnieniem świętego Trifona, który pewnego dnia zostawił swego osiołka w pobliżu winnicy. Kiedy po pewnym czasie powrócił, zastał zwierze obgryzające gałązki winorośli, za co obił je kijem. Gdy jednak obgryzione krzewy wydały niezwykle bujny płód zrozumiał, że zawdzięcza to nieszczęsnemu zwierzęciu. Podczas Trifon Zarezan spożywane są olbrzymie ilości młodego wina, które leje się strumieniami podczas każdej uczty.

 

Poprawiony (poniedziałek, 07 czerwca 2010 09:28)

© BARBAtur 2009